Zakładka wychodzi z książki. W Skawinie zobaczymy rękodzieło Lud-Art

Na pierwszym piętrze biblioteki i na klatce schodowej Miejskiej Biblioteki Publicznej w Skawinie książkowe drobiazgi dostaną własną scenę. Wystawa „Niciany Świat Zakładek” pokaże, jak haft, koronka i cierpliwość potrafią zamienić praktyczny przedmiot w małe dzieło sztuki.

• „Niciany Świat Zakładek” łączy lekturę z rękodziełem
• Od welinu i skóry po jedwab, srebro i haft
• Wystawę w bibliotece można oglądać przez cztery miesiące

„Niciany Świat Zakładek” łączy lekturę z rękodziełem

Za ekspozycją stoi Stowarzyszenie Miłośników Tradycyjnego Rękodzieła Ludowego i Artystycznego Lud-Art, działające przy Muzeum Etnograficznym im. Seweryna Udzieli w Krakowie. Grupa skupia osoby w różnym wieku, które spotykają się, by rozwijać umiejętności związane z haftem, koronką i innymi technikami rękodzielniczymi.

Skawińska wystawa będzie 144. prezentacją dorobku stowarzyszenia. Prace Lud-Art trafiały już na wystawy, warsztaty i projekty artystyczne w Polsce oraz za granicą. W czasie pandemii członkinie stworzyły „pandemiczny ręcznik obrzędowy”, który dołączył do kolekcji muzealnej. Uczestniczyły też w przygotowaniu Kurtyny Kobiet dla Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

Tym razem bohaterką jest zakładka - niewielka, ale zaskakująco bogata w znaczenia. 📚

Od welinu i skóry po jedwab, srebro i haft

Historia zakładek sięga czasów, gdy książki były przedmiotami rzadkimi i kosztownymi. Najstarsze zachowane egzemplarze z okresu średniowiecza, czyli z XII-XV wieku, wykonywano z welinu albo resztek skóry introligatorskiej. Zdarzało się również, że funkcję zakładki pełniła zagięta strona rękopisu.

W szesnastowiecznych zbiorach zachowała się indyjska zakładka z kości słoniowej, ozdobiona ażurowymi wzorami i przeznaczona do lektury Koranu. Z kolei w 1584 roku Christopher Barker, nadworny drukarz królowej Elżbiety I, podarował jej jedwabną zakładkę z frędzlami.

Później zakładki zaczęły przypominać małe przedmioty jubilerskie. W epoce wiktoriańskiej i edwardiańskiej tworzono je ze wstążek, haftowanego kartonu, jedwabiu, drewna, srebra, złota, masy perłowej, a nawet szylkretu. Brytyjski producent Thomas Stevens miał w ofercie aż 900 wzorów maszynowo tkanych zakładek, znanych jako Stevengraphs.

Dziś zakładka znów może być czymś więcej niż kartonikiem wsuniętym między strony. W pracach Lud-Art użytkowa forma spotyka się z tradycyjnym warsztatem, a książka zyskuje własną, misterną biżuterię. ✂️

„Działalność Lud-Art łączy szacunek do tradycji z otwartością na nowe formy wyrazu. Jest to nasza 144. wystawa.”

• Jadwiga Gruca, prezes Stowarzyszenia „Lud-Art”

Wystawę w bibliotece można oglądać przez cztery miesiące

Ekspozycja będzie dostępna od 1 września do 31 grudnia 2026 roku w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Skawinie, przy ul. Sikorskiego 18. Wernisaż zaplanowano na 13 września o godz. 17:00. Prace zostaną pokazane na I piętrze biblioteki oraz na klatce schodowej.

W sprawie wystawy można kontaktować się z biblioteką pod numerem +48 12 276 25 71 albo adresem biblioteka.glowna@biblioteka-skawina.pl. adresem biblioteka.glowna@biblioteka-skawina.pl.

na podstawie: Biblioteka Skawina.